Nuôi Yến ở Tây Nguyên

Yến - loài chim vốn sống ở vách đá cheo leo dọc các tỉnh miền biển, nay được nhiều người dân ở Tây nguyên đua nhau nuôi, trong đó nhiều họ đã thành công bước đầu.

Theo quan niệm dân gian thì chim Yến phải ở vùng biển hoặc ra cũng phải gần biển. Vùng ven biển là nơi thoáng đãng, khí hậu trong lành, nhiều phù du và côn trùng. Đó là những yếu tố thích hợp giúp cho chim Yến tìm đến cư trú. Chúng thường sống có đôi, mỗi năm thường đẻ ba lần, mỗi lần 2 trứng. Loài chim này không thể đậu trên cành mà mỗi khi đáp xuống chúng chỉ treo mình trên vách đá hoặc tường nhà, thanh gỗ bằng đôi chân ngắn, nhỏ. Riêng tại cácTP Buôn Mê Thuột tỉnh Đắk Lắk, Pleiku tỉnh Gia Lai, Kon Tum thuộc vùng Tây Nguyên đã có một số mô hình nuôi nhỏ lẻ và cũng đã thành công. Buôn Mê Thuột cũng là nơi lý tưởng cho việc phát triển bầy đàn chim Yến. Chim Yến hầu như có mặt mọi nơi trên đất Việt Nam, vùng Tây Nguyên với thế mạnh là nhiều ao hồ rất rộng lớn, khí hậu và ao hồ rất trong lành, môi trường chưa bị ô nhiễm.

Nói đến chim Yến, người ta nghĩ ngay đến nguồn lợi kinh tế có giá trị rất cao là tổ Yến. Do tổ Yến (Yến sào) khai thác tự nhiên không đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của thị trường, nên nghề nuôi Yến đã hình thành và phát triển ở những địa phương…có Yến. Tại TP Buôn Ma Thuột đã có vài nhà nuôi Yến. Đây là một nghề mới có nhiều triển vọng, nhưng nuôi Yến cũng cần thận trọng vì tính rủi ro cao…Nuôi chim Yến là nghề đem lại giá trị kinh tế rất cao nếu thành công. Tuy nhiên, nghề này nó đòi hỏi sự đầu tư về trí tuệ. Người nuôi phải say mê, nắm vững kỹ thuật và có hiểu biết nhất định về các đặc điểm sinh học của loài chim, để không ngừng chỉnh sửa cho nhà Yến của mình ngày càng hoàn thiện.

Loài chim này sống trong điều kiện môi trường nắng ấm, từ độ cao 500 m trở xuống. Vậy mà TP Kon Tum cao trên 530 m vẫn nuôi được Yến đấy.

Nhà nuôi chim Yến ở Kon Tum
Nhà nuôi Yến phải đảm bảo độ sáng, độ ẩm, thoáng khí, sạch. Máy phun sương tự động giữ độ ẩm luôn đạt mức 80%. Khu nuôi Yến phải có máy phát âm thanh mời gọi Yến. Nhiều cơ hội cho người dân Tây Nguyên. Người nuôi chim Yến hay đùa rằng loài này có 4 đức: Nhân, nghĩa, trí, tín. Nhân là vì chúng hiền hoà, không khi nào đánh đập, cắn xé tranh giành mặc dù sinh sống cả hàng nghìn cặp trong không gian chật hẹp như vậy. Nghĩa là bởi chúng thủy chung son sắt, cặp nào ở riêng cặp ấy, không chung chạ, thay đổi bạn tình. Loài Yến có trí nhớ tuyệt vời, chúng đi tìm mồi có bán kính lên đến 200 km song vẫn nhớ đường bay về, nên gọi là trí. Còn tín là tín nghĩa, sống ở đâu thường gắn bó hết đời này đến đời khác chỗ đó, ít khi thay đổi chỗ ở, trừ trường hợp môi trường ở đó không đảm bảo. Nuôi Yến không phải chăm nom, cho ăn cho uống như gia súc gia cầm, vì thế chỉ cần bỏ ra chi phí ban đầu và tiền điện hàng tháng, nhà nuôi Yến có thể thu hoạch hàng trăm năm.

Việc nuôi Yến thành công ở TP Kon Tum mở ra nhiều cơ hội cho người dân Tây Nguyên, nhất là đối với một số vùng đông Trường Sơn ở tỉnh ta như Phú Thiện, Ayunpa, Krông Pa, Kbang, An Khê…Vốn nuôi chim Yến bỏ ra một lần khá lớn từ 700 triệu đến một vài tỷ đồng, song nếu thành công người nuôi Yến có thu nhập ổn định rất cao.