Nghề nuôi Yến mang lại lợi ích nhiều mặt

Nuôi Yến trong nhà để lấy tổ đang trở thành một nghề đem lại lợi nhuận lớn cho một số nước Đông Nam Á, thế nhưng đối với nước ta hiện vấn đề này còn ở dạng tiềm năng, còn nhiều cánh cửa để mở.

Yến hàng có một phân loài làm tổ trong nhà, nhỏ hơn và màu lông tối hơn lông Yến ở đảo. Nghề nuôi Yến trong nhà hình thành từ cuối thế kỷ 19 ở Indonesia. Những ngôi nhà cho Yến làm tổ (nhà Yến) có đặc điểm chung là cũ, khoảng không lớn, độ ẩm cao, ít ánh sáng, thường thuận tiện cho Yến bám làm tổ...

Nhề nuôi chim Yến
Hiện nay ở Indonesia có khoảng hơn 200.000 nhà nuôi chim Yến với số lượng lên đến 45 triệu con. Việt Nam mới có khoảng 350 nhà nuôi chim Yến với số lượng chim Yến khoảng 750.000 con. Do đó mở ra một tiềm năng rất lớn về nghề nuôi chim Yến tại Việt Nam.

Xây dựng một nhà nuôi chim Yến làm tổ và thu lợi từ việc bán tổ dùng làm món ăn bổ dưỡng là một ý tưởng tuyệt hảo, mang lại nhiều lợi nhuận. Loại hình trang trại hay nhà nuôi Yến nhân tạo rất thích hợp với nhiều khu vực địa lý tại các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Myanmar, Philippines và Indonesia. Tổ chim Yến được xem là vàng trắng của thế giới động vật. Mỗi bốn tháng lại thu hoạch một lần, và nếu trại Yến có 1.000 tổ trở lên, doanh thu sẽ rất đáng kể. Sau mỗi mùa thu hoạch, số tổ chim thu ở mùa sau lại tăng từ 5-10%. Chủ nhân cũng không phải làm gì cả trong thời gian giữa hai kỳ thu hoạch, ngoài việc mỗi tháng một lần đến kiểm tra hệ thống tạo âm thanh, tạo mùi để thu hút chim và thiết bị duy trì ẩm độ, nhiệt độ cho trại Yến.

Tổ Yến đã trở thành một mặt hàng bổ dưỡng đắt nhất, 3.000 - 6.000 USD/kg yến đảo, 1.400 - 1.800 USD/kg yến nhà. Yến huyết có khi tới 10.000 USD/kg. Indonesia đã trở thành nước sản xuất tổ yến nhiều nhất thế giới (khoảng 120 tấn); Thái Lan đứng thứ 2 (40 tấn); Malaysia đứng thứ 3 (20 tấn). Việt Nam dựa vào các hang động tự nhiên, tập trung ở 3 tỉnh Khánh Hòa, Quảng Nam và Bình Định, với tổng sản lượng khoảng 3,7 - 3,8 tấn/năm. Tổng sản lượng của ASEAN khoảng 185 tấn. Giá thô ước tính khoảng 300 triệu USD. Nếu được chế biến thành các sản phẩm sức khỏe và tặng phẩm, giá trị tăng lên nhiều lần.

Tổ Yến được tạo thành từ chất nhầy (mucin) nước bọt, tổ Yến là một loại glycoprotein tự nhiên với giá trị dinh dưỡng 345 kilocalo/100 gam. Tổng lượng protein chiếm đến 85% trọng lượng khô, lipit chỉ có 0,3% và có sự hiện diện của nhiều nguyên tố vi đa lượng, vitamin. Yến sào được cho là thần dược chữa được nhiều bệnh như tăng cường tình dục, cải thiện giọng nói, tăng cường miễn dịch, tăng cường tập trung, làm trắng da… Đặc biệt, acid syalic với hàm lượng 8,6% và Tyrosine là những chất có tác dụng phục hồi nhanh chóng các tổn thương khi bị nhiễm xạ hay chất độc hại, kích thích sinh trưởng hồng cầu. Ngoài ra, Yến sào có tác dụng làm sạch phổi và các cơ quan hô hấp, làm giảm bệnh cúm và các triệu chứng dị ứng, làm tăng thể trọng, cân bằng các quá trình trao đổi chất trong cơ thể, tăng cường khả năng hoạt động thể lực và phản xạ thần kinh, giảm thời gian đông máu, tăng cường các kích thích sinh trưởng cho các tế bào, phục hồi các tế bào bị thương tổn, chống lão hóa, hồi xuân, tăng tuổi thọ. Gần đây, khi nghiên cứu tác dụng của Yến sào trong trường hợp cơ thể bị nhiễm chất độc hại, người ta nhận thấy Yến sào hạn chế mức độ sút cân, phục hồi sức khoẻ nhanh , ổn định các chỉ tiêu huyết học. Người ta cũng đang nghiên cứu dùng Yến sào điều trị các bệnh ung thư và HIV/AIDS vì phát hiện có một số hoạt chất sinh học kích thích sinh trưởng tế bào bạch cầu ngoại biên trong Yến sào.

Chim Yến ăn côn trùng bay trong không khí nên là loài chim có thể dùng để đấu tranh sinh học với nhiều loài côn trùng có hại cho cây trồng, sức khỏe con người và gia súc như muỗi truyền bệnh, rầy nâu, rầy xanh đuôi đen…gây dịch hại nguy hiểm cho lúa .

Tr­ước đây chim Yến ở Việt Nam làm tổ chủ yếu ở trong các hang đá ngoài hải đảo và ven biển. Gần đây đã phát hiện tại một số nơi ở Tp Hồ Chí Minh, Nha Trang, Phan Rang, Bạc Liêu, Phú Yên … xuất hiện một loài chim Yến làm tổ trong nhà, hứa hẹn khả năng hình thành ngành kinh tế nuôi chim Yến.

Công nghiệp nuôi chim Yến có tác động tích cực trực tiếp đến các ngành sản xuất vật liệu xây dựng, một số sản phẩm điện tử, cơ khí…, Công nghiệp nuôi chim Yến còn thúc đẩy ngành xây dựng, tạo thêm sinh khí mới cho ngành địa ốc. Ở Malaysia, Thái Lan và có thể trong tương lai cả ở Việt Nam, công nghiệp nuôi chim Yến đã và sẽ cứu vớt ngành địa ốc trong các cơn khủng hoảng, nổ bong bóng, khi nhiều khu dân cư, cao ốc, nhà hàng, khách sạn, khu công nghiệp đua nhau mọc lên mà thiếu người thuê, mua. Việc chuyển đổi các bất động sản này sang nuôi chim Yến đã mang lại hiệu quả kinh tế không ngờ. Ngành du lịch cũng được hưởng lợi do phát triển các khu du lịch sinh thái nuôi chim Yến, các cửa hàng ẩm thực Yến sào, các sản phẩm Yến sào làm quà tặng…hấp dẫn thêm khách du lịch. Các dịch vụ khác phục vụ công nghiêp nuôi chim Yến như bảo vệ, chế tác tổ Yến…tạo thêm nhiều công ăn việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo cho cư dân địa phương. Như vậy phát triển công nghiệp nuôi chim Yến vừa sản xuất một sản phẩm quý hiếm, có nhiều hoạt chất giúp nâng cao sức khỏe, có khả năng xuất khẩu trên thị trường quốc tế, vừa góp phần khống chế dịch hại bảo vệ mùa màng, phòng chống dịch bệnh cho người, gia súc và cây trồng và bảo tồn quỹ gen quí hiếm.