Nghề nuôi Yến dễ hay khó?

Tại hội thảo khoa học “Phát triển nghề nuôi chim Yến tại Việt Nam” diễn ra ngày 5.6 vừa qua tại Nha Trang, nhiều đại biểu cho rằng nước ta cần xây dựng chiến lược phát triển nghề nuôi chim Yến, nhằm xây dựng thương hiệu mạnh quốc gia “Yến sào Việt Nam”, khẳng định vị thế trên trường quốc tế.
Theo báo cáo, nghề nuôi chim Yến tại nước ta đang phát triển rất sôi động. Toàn quốc có khoảng 219 hang Yến lớn nhỏ, tập trung nhiều ở các địa phương như: Khánh Hòa có 154 hang, Bình Định 16 hang, Quảng Nam 7 hang, Phú Yên 12 hang, Côn Đảo 14 hang… Sản lượng tổ Yến tại các đảo thiên nhiên ở Việt Nam khoảng 5.000 kg/năm, trong đó nhiều nhất là Khánh Hòa với hơn 3.200 kg. Bên cạnh đó, chim Yến làm tổ trong nhà với số lượng quần đàn ngày càng tăng. Hiện nay, cả nước có khoảng 2.000 ngôi nhà Yến, tập trung nhiều ở các tỉnh Nam Bộ như: Kiên Giang, Đồng Nai, Tiền Giang, TP.HCM…

Các nhà khoa học nhận định, Việt Nam có tiềm năng lớn và thuận lợi cho việc phát triển nghề nuôi chim Yến nhờ có bờ biển dài, nhiều đảo, dãy núi nhô ra biển hình thành các eo vịnh, đầm phá. Giá trị sản phẩm Yến sào của nước ta được đánh giá cao hơn sản phẩm của các nước trong khu vực. Các đơn vị nuôi Yến và sản xuất các sản phẩm Yến sào đã có kinh nghiệm và bí quyết kỹ thuật trong khai thác, sản xuất. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa phát huy hết tiềm năng, thế mạnh to lớn. Nghề nuôi chim Yến trong nhà đang phát triển một cách tự phát, chưa có định hướng và quy hoạch cụ thể, có thể dẫn đến rủi ro cho người nuôi; quá trình đô thị hóa, nạn phá rừng, điều kiện tự nhiên ngày càng khắc nghiệt cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái của chim Yến...

Nghề nuôi Yến


Ông Đỗ Vĩnh Thành, phó viện trưởng Viện khoa học công nghệ Phương Nam, giám đốc Trung tâm nghiên cứu phát triển Yến sào cho biết, nuôi chim Yến trong nhà là nghề khai thác “vàng trắng”, nếu vững kỹ thuật sẽ nắm chắc thành công. Hiện có nhiều nhà Yến được xây dựng, nhiều căn thu hoạch hàng chục ký tổ Yến và mở rộng quy mô, bên cạnh đó không ít người chạy theo xây nhà nuôi Yến nhưng tìm hiểu qua loa dẫn đến thất bại. Nếu nhà đầu tư nghiên cứu kỹ, đầu tư hợp lý, áp dụng đúng kỹ thuật thì tỷ lệ thành công rất cao.

TS. Lê Võ Định Tường (Viện công nghệ hóa học) khẳng định, chim Yến là đặc sản độc quyền của vùng biển Đông Nam Á, loài chim Yến làm tổ có giá trị kinh tế cao chỉ có vùng biển này vì vậy các nước trong vùng tận dụng ưu thế đẩy mạnh phát triển nghề nuôi chim Yến xuất khẩu. Tại Malaysia, chính phủ cho xây dựng những vùng nuôi chim Yến tập trung quy mô công nghiệp, xây dựng “chung cư chim Yến” đến 20 tầng vừa khai thác Yến vừa bán trả góp cho các nhà đầu tư.

Nuôi chim Yến không cần quỹ đất lớn, có thể xây nhà nuôi ở vùng đất kém màu mỡ, không sản xuất nông nghiệp được. Thức ăn chim Yến là các loại côn trùng nên góp phần tiêu diệt loài gây hại. Một cặp chim Yến có khả năng cho thu nhập 1 triệu đồng/năm, vòng đời chim Yến là 12 năm, tương ứng 12 triệu đồng. Anh Nguyễn Trọng Nghĩa (Bình Thuận) cho biết, một căn nhà Yến diện tích 5 x 20 m, thiết kế 2 tầng và đầu tư thiết bị kỹ thuật khoảng 1 - 1,5 tỷ đồng (tùy loại), nếu đúng yêu cầu kỹ thuật thì năm đầu tiên có thể thu hoạch 1 kg/tháng. Sau 3 năm, khả năng có thể thu hoạch 2 - 5 kg/tháng (24 - 60 kg/năm), với giá thu mua Yến thô tại nhà khoảng 35 triệu đồng/kg, nhà đầu tư có thể thu về 840 triệu đến 2,1 tỷ đồng/năm (thu hồi được vốn và có lãi).

Nhiều chuyên gia cho rằng, cần phải có cái nhìn đúng với nghề nuôi chim Yến, đa số những căn nhà nuôi Yến nhưng Yến không vào, vào nhưng không ở, không làm tổ… là do không nắm vững kỹ thuật và các yếu tố liên quan. Ông Thành cho biết, nuôi chim Yến có nhiều ưu điểm như không đầu tư mua giống, không phải lo thức ăn, không phải lo dịch bệnh, chimYến ăn, uống trên không, bay suốt ngày từ sáng tới tối về tổ, không tiếp xúc với sinh vật khác và hầu như không đậu. Đến nay, chưa phát hiện chim Yến bị nhiễm H5N1.

Nghề nuôi chim Yến trong nhà, nếu nhà nước có kế hoạch hỗ trợ thì sẽ trở thành một mô hình làm ăn bền vững, vừa tạo công ăn việc làm cho cư dân địa phương, vừa tăng thêm kim ngạch xuất khẩu cho nước nhà.